KopOp! Leefstijl- en gezondheidscoaching

06 - 55 323 669
aug 25, 2014

HOE LEES JE ETIKETTEN IN DE SUPERMARKT?

In de supermarkt vliegen de mooie plaatjes en prachtige beloften op verpakkingen je om de oren. Deze verpakkingen geven vaak helaas een verkeerd beeld. Er staan claims op de voorkant als “0% vet” en “zonder toegevoegde suikers”. Deze claims worden gebruikt om u er als consument van te overtuigen dat u goed bezig bent en gezonde keuzes maakt. Ze verhullen vaak wat nu werkelijk de voedingswaarde van het product is. Het is daarom goed om te weten wat u koopt en eet, lees daarom het etiket!

OPLETTEN IN HET SCHAP

OPLETTEN IN HET SCHAP

Wat staat er wel op het etiket?

Fabrikanten zijn aan ‘strenge’ richtlijnen gebonden over de informatie die zij op etiketten moeten plaatsen. De Warenwet etikettering levensmiddelen en Verstrekking voedselinformatie en consumenten verplicht fabrikanten hen hiertoe. Het toezicht hierop wordt uitgevoerd door de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA). De informatie die fabrikanten verplicht moeten vermelden, betreft onder andere de volgende onderdelen:

  • Ingrediënten
  • Dagelijkse Voedingsrichtlijn
  • Voedingswaarde
  • Gebruiksadvies
  • Keurmerken
  • Herkomst en oorsprong
  • Houdbaarheidsdatum
  • Allergie informatie
  • EU-ovaal
  • Claims
  • Klantenservice gegevens
  • Streepjescode
  • Traceercode
Waarom dan toch etiketten lezen?

Ondanks de regels en het feit dat de fabrikanten verplicht zijn om de ingrediënten van hun producten op de verpakking te vermelden, proberen ze je om de tuin te leiden.  De fabrikanten gebruiken allerlei trucs om u van het lezen van etiketten af te houden. Ze gebruiken kleine lettertjes, onbegrijpelijke chemische termen, nietszeggende E-nummers of plaatsen de ingrediënten op een haast onvindbare plek op de verpakking. Je wordt niet bepaald uitgenodigd om het etiket te lezen en wanneer je dat wel doet, dan proberen ze je soms nog op een dwaalspoor te brengen door schuilnamen te gebruiken. Ze doen dit om het product gezonder te laten lijken dan het daadwerkelijk is. De fabrikant heeft maar een doel en dat is winst maken en dat doen ze door zo veel mogelijk producten te verkopen. Claims als “0% vet” of “zonder toegevoegde suikers”, zijn dus niet bedoeld om ons gezonder te maken maar om het product aan de man (of vrouw) te brengen. Wees dus erg kritisch en stel jezelf de vraag of het product echt wel zo goed is voor jouw gezondheid.

Tips voor het lezen van etiketten en verpakkingen

Waar moet je op letten? Naast E-nummers en andere toevoegingen zijn er meer zaken die bepalend zijn voor de keuze voor een bepaald product. Hoog tijd voor wat tips voor het lezen van etiketten en verpakkingen.

1. Kijk verder dan de voorkant van de verpakking

Check altijd de ingrediëntenlijst! Negeer de claims die op de voorkant van de verpakking te vinden zijn. Bron van vezels? Oké, hoeveel en welke vezels zitten er dan in? Dezelfde vraag geldt voor claims als bron van fruit of mét toegevoegde vitamines en mineralen. Lees wat er daadwerkelijk in het product zit. De “0% vet” of “zonder toegevoegde suikers” zijn ook claims waar je voor op moet letten. Vanwege de cholesterolmythe geloven veel mensen nog altijd dat het goed is om vet te vermijden. Wanneer je vet echter uit een product haalt, heeft dat een sterke negatieve invloed op de smaak. Dat moet dus gecompenseerd worden. En jawel dat doen ze door er juist suiker in te stoppen en dan de geraffineerde ongezonde suikers welteverstaan. Deze bevatten geen voedingsstoffen en zorgen voor een sterke stijging van je bloedsuikerspiegel. Vermijden dus!  Het omgekeerde gebeurt ook, wanneer een product weinig suiker bevat wordt dat gecompenseerd door veel vet. Of er wordt gewerkt met chemische zoetstoffen als aspartaam vanwege het lage aantal calorieën. Deze kunstmatige zoetstoffen zijn wellicht calorie-arm, maar hebben zeer ongunstige effecten op je lichaam en worden in verband gebracht met onder andere MS, Parkinson, Migraine.

Voorbeelden van misleidende slogans:

  • Zonder toegevoegde suiker: staat vaak op verpakkingen van producten die van nature al bomvol suiker zitten zoals vruchtensap en jam.
  • Met natuurlijke suikers: hier gaat het vaak om fruitsuikerconcentraat en dat is gewoon suiker!
  • Extra fruitvulling: ook hier gaat het meestal om heel zoete fruitconcentraten die bij grote inname bijna net zo schadelijk zijn als pure suiker.
  • Goed voor hart en bloedvaten: staat op producten die plantaardige vetten als linolzuur bevatten. De claim dat deze vetten goed zouden zijn voor hart-en vaatziekten is achterhaald door nieuwe wetenschappelijke inzichten.
  • Met extra vezels: vaak te vinden op producten die sterk geraffineerd zijn en waar de vezels en andere waardevolle stoffen uit gehaald zijn. Soms worden er weer (tarwe)vezles aan toegevoegd als verkoopargument. Vreemd? Ja, maar het gebeurt.
  • Met minder calorieën: dit betekent vaak dat er minder vet in zit, maar dat er juist meer suiker en/of chemische zoetstoffen aan toegevoegd zijn.

2. Zoek!

De regel waar fabrikanten zich aan moeten houden, is dat ze ergens op de verpakking de ingrediënten dienen te vermelden. Ze mogen dus kleine lettertjes gebruiken, de ingrediënten afdrukken in bijna dezelfde kleur als de achtergrond of de lijst plaatsen op de meest onmogelijke plekken. Zo kan het dus gebeuren dat je de ingrediëntenlijst van een snoepreep (bestaande uit een reeks van chemische stoffen, transvetten en E-nummers) vind onder de flap van de verpakking. Dus wanneer je wilt weten wat er in je eten zit, blijf zoeken naar de informatie!

3. Bekijk de volgorde!

Het eerste ingrediënt op de ingrediëntenlijst komt het meest voor in het product. De ingrediënten worden dus vermeld in volgorde van afnemende hoeveelheid. Als u bijvoorbeeld op de verpakking van een ontbijtkoek op de ingrediëntenlijst als eerste glucose-fructosestroop ziet staan, gevolgd door tarwemeel dan kunt u daar uit opmaken dat deze stroop qua hoeveelheid het meest in de ontbijtkoek voorkomt én dat de koolhydraten in dit product voor het grootste gedeelte afkomstig zijn van deze stroop. Dit zal er voor zorgen dat wanneer u dit product eet, uw bloedsuikerspiegel verstoord wordt. De volgorde waarin de ingrediënten van een product vermeld staan, is van cruciaal belang. De eerste vijf ingrediënten nemen dus het overgrote merendeel van het product voor hun rekening. Als die eerste vijf bestaan uit onbewerkte producten als melk, boter, volkoren meel, fruit of groenten, dan is het nog te overzien. Handig is het als de fabrikant de percentages er bij vermeld. Bestaat een product voor 94,6% uit vlees en voor de rest uit kruiden en gelatine, best te doen. Als de verhouding meer naar de 60/40 neigen kun je het beter laten liggen.

4. Vermijdt teveel ingrediënten, E-nummers en chemische benamingen

De toevoegingen die toegestaan zijn hebben allemaal hun eigen E-nummer. Ze zijn niet allemaal schadelijk en/of ongewenst, maar veel echter wel. Dus hoe meer E-nummers het product bevat, hoe meer vraagtekens u bij het product kunt zetten. De fabrikanten gebruiken in plaats van E-nummers ook andere benamingen voor de ingrediënten. Wanneer een product ingrediënten bevat met namen zoals gehydrolyseerd eiwit of butylhydroxytolueen die je nauwelijks kunt uitspreken, laat staan onthouden, kun je jezelf de vraag stellen of je dit in je lichaam wilt stoppen. Hoe meer E-nummers of chemische woorden, hoe meer het product bewerkt is. Laten liggen dus. Een vuistregel die Michael Pollan hanteert kan je hierbij helpen. Vermijdt voedingsproducten die:

  • Onbekende ingrediënten bevatten
  • Onuitspreekbare ingrediënten bevatten
  • Uit meer dan vijf ingrediënten bestaan
  • Glucosefructosestroop bevatten

5. Probeer schuilnamen te ontdekken

Fabrikanten zijn zich ervan bewust dat mensen steeds gezonder willen eten. En dat consumenten dus kiezen voor producten zonder allerlei toevoegingen zoals geur-, kleur-, en smaakstoffen en E-nummers dus vermijden. Hier spelen zij op in.  Dit doen ze door het beestje bij de naam te noemen. Een duidelijk voorbeeld hiervan is transvet. Veel mensen weten dat ze transvet moeten vermijden, omdat het bewezen slecht voor de gezondheid is. Dus wat doen de fabrikanten? Ze maken er een cryptische term van; gehydrogeneerde plantaardige olie. En door het woordje plantaardig, klinkt het ineens als iets gezonds. Heel slim, jij weet nu beter. Van woorden als citroenzuur en cellulose hoef je echter niet te schrikken, dit zijn natuurlijke toevoegingen die geen kwaad kunnen. Je kunt op je telefoon een app installeren die je meer verteld over de goede/slechte E-nummers en hun bijbehorende ‘schuilnamen’.

6. Check de voedingswaarden

Op het etiket vind je vaak ook de voedingswaarde-declaratie. Je kunt dan lezen hoeveel eiwitten, vetten en koolhydraten het product bevat. De koolhydraten worden vaak opgesplitst in: waarvan suikers. Je zou kunnen denken: hoe minder suikers, hoe beter. Trap er niet in! Niet alleen suikers, maar alle koolhydraten hebben invloed op uw bloedsuikerspiegel. Bijvoorbeeld witmeel en zetmeel worden in je lichaam ook als suiker opgenomen. Ze hebben vrijwel hetzelfde effect als “gewone” suiker in het lichaam. Let bij het kijken van de voedingswaarden ook op de portiegrootte. Als een product bijvoorbeeld 20 calorieën bevat,  lijkt dit misschien erg aantrekkelijk. Maar hoe veel of hoe weinig kan je er van eten om aan die 20 calorieën te komen? De fabrikant speelt hier ook mee om je als consument om de tuin te leiden. Neem bijvoorbeeld transvet. Als 1 portie minder dan 1 gram transvet bevat, mag de fabrikant op de verpakking zetten dat het product geen transvet bevat. Zo kan het dus zijn dat een product transvet bevat, terwijl er op de verpakking toch echt staat “0% transvet”. Houdt dus ook de portiegrootte in het oog.

7. Wees kritisch op keurmerken

Er bestaan allerlei keurmerken die de consument zogezegd door middel van vinkjes en duimpjes duidelijk maken dat ze een goede en gezonde keuze maken. Dit is echter niet zo. De producenten moeten voor deze keurmerken flink betalen en de criteria voor het plaatsen van zo’n keurmerk kunnen sterk in twijfel getrokken worden. Wanneer de producent een product, bijvoorbeeld een margarine, X procent lager zit in suiker, vet, of zout in vergelijking met de andere producenten, dan mag je het keurmerk hanteren. Dat product is dan wellicht “beter” dan de andere producten uit hetzelfde schap, maar zit nog steeds vol met allerlei slechte ingrediënten die meer kwaad dan goed voor je doen, terwijl ze door middel van dat keurmerk pretenderen gezond te zijn. Zo kan het zijn dat producten als light- frisdranken, drop en frietsauzen voorzien zijn van zo’n keurmerk. Misleiding dus.

Wil je meer weten over E-nummers, schuilnamen, (verstopte) suikers in voeding, goede vetten, de betekenis van light? Ga dan samen met KopOp! de supermarkt in en leer alles over gezond boodschappen doen tijdens een Supermarkttour.

WIL JE MEER INSPIRATIE VOOR EEN FIT EN ENERGIEK LICHAAM EN LEVEN? GA DAN NAAR DE HOMEPAGE EN SCHRIJF JE IN VOOR DE NIEUWSBRIEF(rechtsboven).

Interessant? Deel dit bericht via: Share on Facebook
Facebook
Tweet about this on Twitter
Twitter
Pin on Pinterest
Pinterest
Email this to someone
email
Share on Google+
Google+

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.